Bếp từ kêu tách tách: tiếng nào bình thường, tiếng nào nguy

Bếp từ kêu tách tách khi đang nấu có thể là âm thanh hoàn toàn bình thường, cũng có thể là dấu hiệu sớm của một linh kiện sắp cháy. Phân biệt được hai loại tiếng này giúp anh/chị không lo lắng thừa, nhưng cũng không bỏ qua cảnh báo trước khi bếp nổ cầu chì.

Bài viết mô tả từng kiểu âm thanh, nơi phát ra, mức độ nguy hiểm và việc nên làm ngay.

Những tiếng kêu bình thường của bếp từ

Bếp từ hoạt động bằng dòng điện tần số cao chạy qua cuộn dây, kèm quạt làm mát và rơ le đóng cắt. Vì vậy một chiếc bếp khỏe vẫn phát ra vài loại âm thanh:

Tiếng tách đều đặn ở mức nhiệt thấp

Ở mức nhỏ, nhiều bếp không giảm công suất liên tục mà bật tắt theo chu kỳ, chẳng hạn chạy vài giây rồi nghỉ vài giây. Mỗi lần đóng cắt, rơ le kêu “tách” nhẹ. Tiếng đều, cách nhau ổn định và nồi vẫn nóng là bình thường.

Tiếng vo ve, rè rè từ nồi

Nồi có đáy nhiều lớp kim loại ép lại, hoặc nồi nhẹ, ít đồ ăn, sẽ rung theo từ trường và phát tiếng ù. Tiếng này to hơn ở mức cao, nhỏ đi khi thêm nước hoặc giảm mức.

Tiếng quạt và tiếng lách tách của nồi

Quạt tản nhiệt chạy khi nấu và còn chạy một lúc sau khi tắt. Đáy nồi còn dính nước, dầu nóng bắn lên kính cũng tạo tiếng lách tách, không liên quan bên trong bếp.

Tiếng tách tách cảnh báo bếp đang có lỗi

Hãy tắt bếp và ngắt điện nếu tiếng kêu đi kèm một trong các dấu hiệu sau:

• Tiếng tách không đều, lúc dày lúc thưa, phát ra từ dưới đáy bếp chứ không phải từ nồi.
• Có mùi khét nhựa hoặc mùi cháy điện tử.
• Nhìn qua khe tản nhiệt thấy chớp sáng nhỏ.
• Bếp tách tách rồi tự tắt, màn hình chập chờn, hoặc aptomat nhảy.
• Tiếng kêu xuất hiện cả khi chưa đặt nồi.

Linh kiện nào gây tiếng tách tách bất thường

Mối hàn, mối bắt dây bị lỏng

Đầu dây cuộn từ, chân IGBT, chân cầu diode chịu dòng lớn và nhiệt độ cao. Mối nối lỏng sẽ phóng tia lửa nhỏ mỗi khi dòng tăng, tạo đúng tiếng tách tách. Để lâu, chỗ phóng điện cháy đen và lan sang linh kiện xung quanh.

IGBT hoặc tụ cộng hưởng sắp hỏng

IGBT suy yếu đóng cắt không dứt khoát, tụ cộng hưởng bị rò hay phồng có thể phát tiếng kêu lạ trước khi chập hẳn. Sửa ở giai đoạn này đỡ tốn kém hơn; chờ đến khi nổ thì thường phải thay thêm cầu chì, cầu diode và đôi khi cả mạch kích.

Rơ le mòn tiếp điểm

Rơ le đóng cắt quá nhiều lần làm tiếp điểm rỗ, phát tiếng kêu to, rè và đôi khi bếp mất điện chập chờn ở một vùng nấu.

Côn trùng, dị vật và hơi ẩm

Gián, kiến chui vào bo mạch hay nước canh tràn xuống đáy bếp tạo đường dẫn điện bất thường giữa các chân linh kiện, gây phóng điện kêu tách tách. Trường hợp có cảm giác tê tay khi chạm vỏ bếp, xem thêm bài bếp từ bị rò điện, chập điện.

Tách tách rồi tắt hẳn: dấu hiệu nổ cầu chì

Một tiếng “tách” lớn rồi bếp tắt hẳn, cắm lại không lên đèn, gần như chắc chắn cầu chì trong bếp đã đứt do IGBT hoặc cầu diode chập. Không thay cầu chì rồi cắm thử, vì linh kiện chập vẫn còn và cầu chì mới sẽ đứt ngay. Cách xử lý đúng trình tự được hướng dẫn ở bài bếp từ nổ cầu chì.

Bảng giá sửa bếp từ kêu tách tách

Giá sửa bếp từ trên thị trường chung thường từ 430.000 đến 1.490.000 đồng tùy lỗi. Xử lý sớm khi mới có tiếng kêu, chẳng hạn hàn lại mối nối hay thay rơ le, thường rẻ hơn nhiều so với lúc đã nổ IGBT; thợ báo giá sau khi mở bếp, anh/chị gật đầu mới sửa.

Hạng mục	Giá tham khảo (VNĐ)
Sửa bếp nổ cầu chì	275.000–660.000
Thay IGBT bếp châu Âu	385.000–825.000
Thay IGBT bếp châu Á, Nhật	330.000–770.000
Sửa bo mạch công suất	330.000–880.000
Thay bo mạch	440.000–935.000
Sửa bếp tự ngắt, kêu tít liên tục	385.000–825.000
Thay quạt tản nhiệt	220.000–550.000
Sửa bếp từ đơn nổ cầu chì	220.000–385.000
Vệ sinh bếp từ, quạt tản nhiệt	220.000–440.000

Anh/chị ghi âm hoặc quay video tiếng kêu, ghi chú lúc nào xuất hiện, gửi Zalo cùng tem model để thợ nghe và nhận định.

Thợ tìm nguồn tiếng kêu như thế nào

1. Nghe tiếng kêu khi bếp chạy với nồi chuẩn của thợ ở nhiều mức nhiệt.
2. Ngắt điện, đợi tụ xả hết, tháo nguyên tấm kính mặt bếp.
3. Soi vết cháy, vết phóng điện, kiểm tra mối hàn và mối bắt dây cuộn từ.
4. Đo IGBT, tụ cộng hưởng, cầu diode, rơ le; vệ sinh côn trùng, dị vật.
5. Báo nguyên nhân và chi phí, sửa khi gia chủ đồng ý.
6. Chạy thử lâu ở mức cao, nghe lại tiếng bếp trước khi bàn giao.

Thợ Hải nói gì về tiếng kêu của bếp

Anh Hải làm nghề 10 năm, kế nghiệp sửa chữa từ ông nội và bố. Anh hay nhắc khách mấy điều:

• Hãy nhớ tiếng bếp nhà mình lúc mới mua; tiếng lạ khác hẳn tiếng quen là lúc nên kiểm tra.
• Đặt bả diệt gián quanh tủ bếp, vì côn trùng làm tổ trong bếp là nguyên nhân chập mạch hay bị bỏ qua.
• Nghe tiếng tách kèm mùi khét thì ngắt aptomat ngay, đừng chỉ bấm tắt trên bảng phím.

Bảo Trì Số 1 là đơn vị sửa chữa độc lập, không thuộc trung tâm bảo hành của hãng; bếp còn bảo hành nên báo hãng hoặc nơi bán trước. Xem thêm các hạng mục tại trang trung tâm sửa bếp từ.

Câu hỏi thường gặp khi bếp từ kêu lạ

❓ Bếp từ kêu tách tách có bình thường không?
➡️ Bếp từ kêu tách tách đều đặn ở mức nhiệt thấp là bình thường, do rơ le đóng cắt theo chu kỳ để giữ công suất nhỏ. Tiếng kêu không đều, phát ra từ đáy bếp, kèm mùi khét hay chớp sáng thì là bất thường, cần ngắt điện.

❓ Vì sao bếp từ kêu to khi để mức cao?
➡️ Bếp từ kêu to khi để mức cao chủ yếu do nồi rung theo từ trường, nhất là nồi đáy nhiều lớp hoặc nồi nhẹ ít đồ ăn. Thêm nước, đổi nồi đáy dày thường giảm tiếng ù. Nếu tiếng kêu phát ra từ trong bếp thì cần kiểm tra.

❓ Sửa bếp từ kêu tách tách hết bao nhiêu?
➡️ Sửa bếp từ kêu tách tách có giá theo mặt bằng thị trường, thường từ 430.000 đến 1.490.000 đồng tùy lỗi. Hàn lại mối nối hay thay rơ le ở mức thấp, thay IGBT và cầu diode cao hơn. Thợ mở bếp, báo giá rồi mới sửa.

❓ Bếp từ kêu tách tách rồi tắt là lỗi gì?
➡️ Bếp từ kêu tách tách rồi tắt hẳn thường là nổ cầu chì do IGBT hoặc cầu diode bị chập. Không nên tự thay cầu chì và cắm lại vì cầu chì mới sẽ đứt tiếp. Cần thợ đo và thay linh kiện chập trước khi cấp điện.

❓ Bếp từ kêu khi chưa đặt nồi có sao không?
➡️ Bếp từ kêu khi chưa đặt nồi có thể chỉ là tiếng quạt hoặc tiếng bíp dò nồi, vẫn bình thường. Nếu nghe tiếng tách tách liên tục từ bên trong khi chưa nấu, có thể mạch đang phóng điện do ẩm, côn trùng hoặc mối hàn lỏng.

❓ Gián chui vào bếp từ có gây chập không?
➡️ Gián chui vào bếp từ có thể gây chập vì xác và chất thải của chúng tạo đường dẫn điện giữa các chân linh kiện. Đây là nguyên nhân phóng điện hay bị bỏ qua. Vệ sinh bo mạch và đặt bả diệt gián quanh tủ giúp phòng tránh.

❓ Bếp từ kêu tách tách có gây cháy không?
➡️ Bếp từ kêu tách tách do phóng điện có nguy cơ gây cháy linh kiện bên trong nếu để kéo dài. Phần lớn bếp có cầu chì và mạch bảo vệ, nhưng mối nối cháy đen có thể lan sang bo. Thấy mùi khét thì ngắt aptomat và gọi thợ.

❓ Nồi nào làm bếp từ ít kêu hơn?
➡️ Nồi làm bếp từ ít kêu hơn thường là nồi có đáy dày liền khối, phẳng, vừa kích thước vùng nấu như nồi gang hoặc inox đáy từ dày. Nồi mỏng, đáy nhiều lớp ép, đáy cong vênh thường rung nhiều và phát tiếng ù to hơn.

❓ Bếp còn bảo hành hãng kêu lạ có nên gọi thợ ngoài?
➡️ Bếp còn bảo hành hãng kêu lạ thì nên gọi hãng hoặc nơi bán trước để giữ quyền lợi bảo hành. Trong lúc chờ, nên ngừng dùng nếu có mùi khét hoặc bếp tự tắt. Đơn vị sửa chữa độc lập phù hợp khi bếp đã hết hạn.

❓ Thay rơ le bếp từ có lâu không?
➡️ Thay rơ le bếp từ thường làm xong trong một buổi tại nhà nếu có sẵn rơ le đúng thông số. Thợ tháo kính, hàn rơ le mới, kiểm tra lại mạch điều khiển rơ le rồi chạy thử từng vùng nấu ở nhiều mức nhiệt khác nhau.

❓ Sửa bếp từ kêu tách tách được bảo hành bao lâu?
➡️ Sửa bếp từ kêu tách tách tại Bảo Trì Số 1 được bảo hành từ 3 đến 6 tháng tùy hạng mục, thời hạn ghi trên phiếu. Nếu tiếng kêu quay lại do linh kiện đã thay trong thời gian này, thợ đến kiểm tra theo điều kiện trên phiếu.

❓ Có nên dùng tiếp bếp từ đang kêu lạ không?
➡️ Không nên dùng tiếp bếp từ đang kêu lạ nếu tiếng kêu phát ra từ bên trong, không đều và kèm mùi khét. Dùng tiếp có thể biến lỗi nhỏ như mối hàn lỏng thành nổ IGBT. Nếu tiếng đến từ nồi thì vẫn có thể dùng bình thường.

Bếp từ kêu tách tách kèm mùi khét hoặc tự tắt cần được kiểm tra sớm. Liên hệ Bảo Trì Số 1 – Hà Đông, Hà Nội – 0988.230.233.