Lắp đặt hệ thống chiller cho nhà xưởng, tòa nhà

Lắp đặt hệ thống chiller là thi công trọn bộ máy làm lạnh nước, tháp giải nhiệt, bơm, đường ống nước lạnh và các dàn AHU, FCU để làm mát nhà xưởng, tòa nhà.

Việc đúng thứ tự là tính tải lạnh, chọn chiller giải nhiệt nước hay gió, rồi mới đặt máy. Bảo Trì Số 1 nhận khảo sát và lắp chiller cho công trình tại các quận nội thành Hà Nội và TP.HCM.

Lắp đặt hệ thống chiller gồm những bộ phận nào?

Một hệ thống chiller gồm 4 vòng chính: vòng môi chất lạnh nằm kín trong máy chiller, vòng nước lạnh đi tới các dàn AHU và FCU, vòng nước giải nhiệt đi lên tháp (với loại giải nhiệt nước) và hệ điều khiển.

Lắp đặt hệ thống chiller thực chất là nối 4 vòng này cho khớp nhau về lưu lượng, áp suất và nhiệt độ.

Nước lạnh thường ra khỏi chiller ở khoảng 7°C, đi qua dàn trao đổi nhiệt của AHU, FCU, nhận nhiệt của không khí trong phòng rồi quay về khoảng 12°C. Chênh lệch 5°C này là căn cứ để tính bơm, cỡ ống và van.

AHU và FCU khác nhau thế nào?

AHU là dàn xử lý không khí cỡ lớn, đặt trong phòng máy, có lọc gió, lấy thêm gió tươi rồi thổi theo ống gió tới nhiều khu. AHU hợp với xưởng sản xuất, sảnh, hội trường, phòng sạch.

FCU là dàn quạt nhỏ đặt trong từng phòng, mỗi phòng chỉnh nhiệt độ riêng, hợp với văn phòng, khách sạn, căn hộ dịch vụ.

Bơm, bình giãn nở và phụ kiện

Ngoài bơm chính, hệ cần bình giãn nở để hấp thụ thay đổi thể tích nước, van xả khí tự động ở điểm cao, khớp nối mềm ở đầu bơm và đầu máy, đồng hồ áp và nhiệt kế ở đầu vào, đầu ra.

Thiếu những chi tiết nhỏ này, hệ vẫn chạy nhưng hay bị bọt khí, rung ống và khó dò lỗi về sau.

Chọn chiller giải nhiệt nước hay giải nhiệt gió?

Chiller giải nhiệt nước tiết kiệm điện hơn, hợp công trình lớn có phòng máy và chỗ đặt tháp giải nhiệt. Chiller giải nhiệt gió lắp gọn hơn, không cần tháp, hợp công trình vừa và nhỏ hoặc nơi khó cấp nước.

Lắp đặt hệ thống chiller đúng loại ngay từ đầu quyết định tiền điện cả chục năm sau.

Khi nào nên dùng chiller giải nhiệt nước?

Loại giải nhiệt nước hợp với nhà máy, trung tâm thương mại, bệnh viện, tòa văn phòng cần tải lạnh lớn và chạy nhiều giờ mỗi ngày.

Bù lại, chủ đầu tư phải có chỗ cho tháp giải nhiệt, nguồn nước bù ổn định và lịch xử lý nước để tránh cáu cặn, rêu tảo trong bình ngưng.

Khi nào nên dùng chiller giải nhiệt gió?

Loại giải nhiệt gió hợp với xưởng vừa, siêu thị, nhà hàng, khối văn phòng có mái bằng chịu lực. Máy đặt ngoài trời nên cần khoảng trống quanh dàn ngưng đủ rộng để gió thoát, không đặt sát tường hay dưới mái che.

Mùa hè Hà Nội nóng gắt, chọn công suất cần chừa phần dư cho những ngày nắng đỉnh.

Nếu công trình chỉ có vài tầng văn phòng, bạn cũng nên so sánh thêm phương án điều hòa VRV VRF trước khi quyết định đầu tư chiller.

Tính tải lạnh trước khi lắp đặt hệ thống chiller

Tải lạnh là lượng nhiệt cần lấy đi khỏi công trình trong giờ nóng nhất, tính bằng RT hoặc kW, với 1 RT bằng 12.000 BTU/h, khoảng 3,52 kW.

Muốn lắp đặt hệ thống chiller chuẩn, phải tính tải từng khu rồi cộng lại có xét hệ số dùng đồng thời, không lấy diện tích nhân một con số chung cho cả tòa nhà.

Các nguồn nhiệt cần đưa vào bảng tính:

• Bức xạ mặt trời qua kính, tường và mái, đặc biệt hướng Tây.
• Số người làm việc và mức độ vận động của họ.
• Máy móc, đèn, lò sấy, máy ép trong xưởng.
• Lượng gió tươi cần cấp và độ ẩm của gió ngoài trời.
• Yêu cầu riêng về nhiệt độ, độ ẩm của sản phẩm hoặc quy trình.

Từ tải lạnh suy ra lưu lượng nước. Với chênh lệch 5°C giữa nước đi và nước về, mỗi RT cần khoảng 0,6 m³/h nước lạnh. Con số này quyết định cỡ bơm, cỡ ống chính và ống nhánh.

Tính thiếu thì phòng xa không đủ lạnh, tính thừa thì tốn tiền thiết bị và tiền điện bơm.

Một điểm hay bị bỏ qua: không nên dồn toàn bộ tải vào một máy chiller. Chia thành hai hoặc nhiều máy giúp hệ chạy hiệu quả lúc tải thấp, và khi một máy dừng bảo trì thì công trình vẫn còn lạnh một phần.

Khi đã có tải lạnh và chọn được loại máy, bước tiếp theo của lắp đặt hệ thống chiller là thi công.

Quy trình lắp đặt hệ thống chiller gồm mấy bước?

Lắp đặt hệ thống chiller tại Bảo Trì Số 1 đi qua 6 bước, từ khảo sát tới bàn giao hồ sơ. Bạn có thể dùng danh sách này để đối chiếu với bất kỳ nhà thầu nào:

1. Khảo sát: đo mặt bằng, xem kết cấu sàn mái, nguồn điện, nguồn nước bù và lối đưa máy vào.
2. Tính tải và lên phương án: chọn loại chiller, số máy, sơ đồ đường ống, vị trí tháp, bơm, AHU, FCU.
3. Báo giá: tách riêng thiết bị, vật tư, nhân công, cẩu chuyển, bạn duyệt rồi mới thi công.
4. Thi công: làm bệ máy, đặt đệm chống rung, đi ống, hàn, bảo ôn, kéo cáp, lắp tủ điện.
5. Thử áp và súc rửa: thử kín đường ống, súc sạch cặn hàn trước khi nối vào chiller.
6. Chạy thử và bàn giao: cân bằng lưu lượng, đo nhiệt độ từng khu, hướng dẫn vận hành, ghi phiếu bảo hành.

Đường ống và bảo ôn

Ống nước lạnh phải bọc bảo ôn kín, kể cả ở van, mặt bích và giá đỡ. Hở một đoạn nhỏ là đọng sương, nước nhỏ xuống trần, lâu ngày ống gỉ từ ngoài vào. Ống nước ngưng của AHU, FCU cần độ dốc đều và có bẫy nước để không trào ngược.

Điện và điều khiển

Chiller dùng điện 3 pha, dòng khởi động lớn, nên phải kiểm tra công suất trạm biến áp, tiết diện cáp và aptomat trước khi đặt hàng máy. Trình tự chạy đúng là bơm và tháp chạy trước, có tín hiệu lưu lượng nước rồi chiller mới được khởi động.

Đảo thứ tự này rất dễ làm đóng băng bình bay hơi.

Kinh nghiệm của thợ Bảo Trì Số 1

Với các công trình lắp đặt hệ thống chiller, thợ Bảo Trì Số 1 hay dặn chủ đầu tư mấy điều:

• Đừng chọn máy theo diện tích, hãy yêu cầu bảng tính tải lạnh từng khu.
• Để đủ khoảng trống quanh chiller để sau này rút ống bình ngưng khi vệ sinh.
• Tháp giải nhiệt đặt nơi thoáng, xa ống xả bếp và xa cửa lấy gió tươi.
• Bắt buộc súc rửa đường ống trước khi mở van vào máy.
• Giữ lại bản vẽ hoàn công và biên bản chạy thử, thợ bảo trì sau này rất cần.

Một tình huống thợ hay gặp

Có những hệ mới lắp chạy được vài tuần thì chiller hay báo lỗi lưu lượng nước hoặc áp suất thấp. Kiểm tra lại, máy vẫn tốt, nguyên nhân là đường ống không được súc rửa, xỉ hàn và cát dồn về lọc Y trước bình bay hơi.

Thợ súc lại toàn tuyến, vệ sinh lọc, hệ chạy ổn định mà không phải thay linh kiện nào.

Tình huống trên cho thấy phần lớn chi phí phát sinh khi lắp đặt hệ thống chiller nằm ở khâu thi công chứ không ở máy. Vì vậy báo giá cần tách rõ từng phần.

Chi phí lắp đặt hệ thống chiller tính thế nào?

Chi phí lắp đặt hệ thống chiller không có giá chung, vì mỗi công trình khác nhau về tải lạnh, loại máy, chiều dài ống và mặt bằng.

Bảo Trì Số 1 báo giá lắp đặt hệ thống chiller theo khảo sát, tách từng hạng mục để bạn so sánh với nhà thầu khác trên cùng một khối lượng.

Để có báo giá lắp đặt hệ thống chiller sát, bạn chuẩn bị mặt bằng kiến trúc, công năng từng khu, số người, máy móc tỏa nhiệt và yêu cầu nhiệt độ. Có bản vẽ thì thợ đọc trước, đến khảo sát chỉ cần đối chiếu hiện trạng.

Công trình đang dùng hệ cục bộ và muốn chuyển sang làm mát tập trung, bạn xem thêm phương án lắp đặt điều hòa trung tâm để so sánh chi phí đầu tư.

Sau khi lắp đặt hệ thống chiller cần bảo trì gì?

Sau khi lắp đặt hệ thống chiller, công trình cần lịch bảo trì định kỳ: vệ sinh lọc Y, kiểm tra bơm, xử lý nước tháp giải nhiệt, vệ sinh lọc gió AHU, FCU và ghi nhật ký áp suất, nhiệt độ.

Ghi nhật ký đều đặn giúp phát hiện sớm bình ngưng bám cặn trước khi máy nhảy lỗi áp cao.

Khi máy đã chạy và có lỗi như không mát, báo lỗi cao áp hay máy nén kêu to, bạn xem trang sửa chữa chiller để biết cách xử lý từng lỗi. Với kho bảo quản thực phẩm, dược phẩm dùng lạnh sâu, phần bảo trì kho lạnh có hướng dẫn riêng.

Câu hỏi thường gặp khi lắp đặt hệ thống chiller

❓ Lắp đặt hệ thống chiller mất bao lâu?
➡️ Lắp đặt hệ thống chiller cho công trình vừa thường mất vài tuần kể từ khi thiết bị về công trường. Thời gian phụ thuộc chiều dài đường ống, số dàn AHU, FCU và việc cẩu máy. Chiller nhập khẩu có thể phải chờ hàng, thợ báo trước tiến độ.

❓ Khảo sát lắp đặt hệ thống chiller có mất phí không?
➡️ Khảo sát lắp đặt hệ thống chiller tại Bảo Trì Số 1 không thu phí khi bạn đồng ý thi công. Thợ đo mặt bằng, xem điện, nước, kết cấu rồi báo phương án và giá. Nếu bạn không làm, thợ báo trước phí đi lại.

❓ Chiller giải nhiệt gió có tốn điện hơn loại giải nhiệt nước?
➡️ Chiller giải nhiệt gió thường tốn điện hơn loại giải nhiệt nước khi cùng công suất, nhất là những ngày nắng nóng. Loại gió không cần tháp giải nhiệt, bơm giải nhiệt và xử lý nước. Công trình vừa, chạy ít giờ thì chênh lệch tiền điện không lớn.

❓ 1 RT tải lạnh tương đương bao nhiêu BTU?
➡️ Tải lạnh 1 RT tương đương 12.000 BTU/h, khoảng 3,52 kW. Đây là đơn vị phổ biến khi chọn công suất chiller. Tuy vậy, bạn không nên quy đổi từ diện tích sang RT theo một con số chung, vì người, máy móc, hướng nắng mỗi khu rất khác nhau.

❓ Có cần tháp giải nhiệt khi lắp chiller không?
➡️ Tháp giải nhiệt chỉ cần khi lắp chiller giải nhiệt nước, vì nước từ bình ngưng phải lên tháp để thải nhiệt ra ngoài trời. Chiller giải nhiệt gió tự thải nhiệt qua dàn quạt nên không cần tháp. Vị trí tháp phải thoáng, không hút lại gió nóng.

❓ Nên dùng AHU hay FCU cho nhà xưởng?
➡️ Nhà xưởng không gian lớn, cần lọc bụi và cấp gió tươi thường hợp với AHU kèm ống gió. FCU hợp với khu văn phòng, phòng họp trong xưởng vì mỗi phòng tự chỉnh nhiệt độ. Nhiều công trình kết hợp cả hai, thợ tính theo công năng từng khu.

❓ Vì sao đường ống nước lạnh phải bọc bảo ôn?
➡️ Đường ống nước lạnh chạy ở khoảng 7°C, thấp hơn nhiệt độ đọng sương của không khí Hà Nội, nhất là mùa nồm. Không bọc bảo ôn kín thì ống đọng nước, nhỏ xuống trần, gỉ ống và mất lạnh dọc đường. Van, mặt bích cũng phải bọc kín như ống.

❓ Lắp đặt hệ thống chiller cần nguồn điện thế nào?
➡️ Lắp đặt hệ thống chiller cần điện 3 pha đủ công suất cho máy nén, bơm, tháp giải nhiệt và AHU. Máy nén có dòng khởi động lớn nên phải kiểm tra trạm biến áp, cáp và aptomat trước khi đặt máy. Thiếu điện, máy ngắt khi khởi động.

❓ Chiller cũ có lắp lại ở vị trí mới được không?
➡️ Chiller cũ vẫn có thể tháo ra và lắp lại ở vị trí mới nếu máy nén, bình bay hơi và bình ngưng còn tốt. Thợ phải thu hồi ga, kiểm tra kín và đo cách điện máy nén. Máy quá cũ thì đại tu thường không đáng bằng mua mới.

❓ Bảo hành lắp đặt hệ thống chiller bao lâu?
➡️ Bảo hành lắp đặt hệ thống chiller tại Bảo Trì Số 1 là từ 3 đến 6 tháng tùy hạng mục, ghi trên phiếu. Thiết bị mới như máy chiller, bơm, AHU theo bảo hành riêng của hãng sản xuất, thợ bàn giao đủ giấy tờ.

❓ Bảo Trì Số 1 có phải trung tâm bảo hành của hãng chiller?
➡️ Bảo Trì Số 1 là đơn vị sửa chữa độc lập, không phải trung tâm bảo hành hãng chiller nào. Thợ nhận khảo sát, lắp đặt, bảo trì chiller của nhiều hãng. Máy còn trong hạn bảo hành của hãng thì bạn nên liên hệ hãng trước để giữ quyền lợi.

❓ Sau khi lắp đặt hệ thống chiller bao lâu thì bảo trì?
➡️ Sau khi lắp đặt hệ thống chiller, hệ nên được kiểm tra hàng tháng lọc gió, bơm, nước ngưng, bảo trì sâu mỗi năm một lần. Tháp giải nhiệt cần xử lý nước định kỳ. Nhật ký vận hành hàng ngày giúp thợ phát hiện sớm bình ngưng bám cặn.

Khu vực lắp đặt chiller tại Hà Nội và TP.HCM

Bảo Trì Số 1 nhận khảo sát và lắp đặt hệ thống chiller cho nhà xưởng, tòa văn phòng, khách sạn ở các quận nội thành Hà Nội và TP.HCM. Thợ hẹn lịch khảo sát sau khi nhận thông tin công trình.

• Hà Nội: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Tây Hồ, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, Long Biên, Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Hà Đông.
• TP.HCM: Quận 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, Bình Thạnh, Gò Vấp, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Phú, Bình Tân, TP Thủ Đức.

Lắp đặt hệ thống chiller đúng cách bắt đầu từ bảng tính tải lạnh, chọn đúng loại giải nhiệt nước hay giải nhiệt gió, rồi mới tới thi công đường ống, bơm, AHU và FCU.

Phần thi công quyết định hệ chạy êm hay hỏng vặt: bảo ôn kín, súc rửa ống, đấu điện đúng trình tự. Trước khi chốt nhà thầu, bạn nên yêu cầu báo giá tách hạng mục và biên bản chạy thử.

Với khách hàng sử dụng gói dịch vụ bảo trì, tùy từng gói có thể được hưởng quyền lợi hoàn tiền ngay từ tháng đầu tiên sử dụng dịch vụ; điều kiện cụ thể xem tại thỏa thuận sử dụng dịch vụ.

Bảo Trì Số 1 là đơn vị sửa chữa độc lập, không phải trung tâm bảo hành hãng, nhận khảo sát và lắp đặt hệ thống chiller cho công trình tại Hà Nội. Bạn gọi 0988.230.233 hoặc nhắn Zalo cùng số để hẹn lịch khảo sát và nhận báo giá.